TAG PHÂN TÍCH
Các bài phân tích UVINVEST được gắn tag giá dầu.
Việc làm yếu, CPI và PPI hạ nhiệt khiến thị trường giảm mạnh cược Fed tăng lãi suất tháng 9. Nhưng lợi suất trái phiếu dài hạn vẫn rất cao, còn vàng lại giảm trong phiên mà rủi ro tăng lãi suất đi xuống. Sự lệch pha này cho thấy câu chuyện chưa kết thúc.
Houthi tấn công Saudi Aramco tại Jazan theo tuyên bố của lực lượng này, trong khi Saudi Arabia xác nhận một đám cháy tại nhà máy lọc dầu đã được dập tắt và không có thương vong. Điểm đáng chú ý không nằm ở quy mô thiệt hại hiện tại, mà ở việc Jazan nằm trên bờ Biển Đỏ — chính hướng Saudi Arabia đang dùng để giảm phụ thuộc vào Eo biển Hormuz.
Giá diesel tăng gần 40% từ giữa tháng 6, trong khi dầu Brent chỉ tăng khoảng 5% trong cùng thời gian. Khoảng cách này cho thấy cú sốc năng lượng hiện nay không còn chỉ là chuyện thiếu dầu thô. Trung Đông và Nga — hai nguồn cung diesel lớn — cùng gặp gián đoạn, còn châu Âu bước vào mùa đông với kho dự trữ thấp và phụ thuộc nhiều vào hàng nhập khẩu.
Iran xuất khẩu dầu gần như đình trệ khi không có tàu nào được ghi nhận nhận dầu tại Kharg Island trong ít nhất một tuần. Điểm đáng chú ý hơn là các bồn chứa trên đảo chưa đầy lên rõ rệt. Điều đó cho thấy phong tỏa của Mỹ có thể đã bắt đầu buộc Tehran giảm khai thác, biến vấn đề từ thiếu tàu vận chuyển thành áp lực trực tiếp lên sản lượng và dòng tiền dầu mỏ.
Trung Quốc nhập khẩu dầu tăng 22% trong tháng 7 lên 35,73 triệu tấn, nhưng mức mua vẫn thấp xa so với một năm trước. Điểm đáng chú ý không phải nhu cầu Trung Quốc bất ngờ phục hồi, mà là các nhà máy lọc dầu đang đổi nguồn cung: mua thêm dầu Nga trong lúc Hormuz và Biển Đỏ làm dầu Trung Đông khó đến châu Á hơn.
Saudi Arabia cảnh báo bị tấn công phối hợp từ phía Iraq ở phía bắc và lực lượng Houthi tại Yemen ở phía nam. Riyadh nói các mục tiêu có thể gồm cơ sở năng lượng, cảng và sân bay. Điều đáng lo với thị trường dầu là Saudi Arabia đang dựa vào tuyến đường ống sang Biển Đỏ để giảm phụ thuộc vào Hormuz; nếu cả phía đông lẫn phía tây cùng bị gây sức ép, khả năng chuyển dầu sang tuyến khác sẽ giảm mạnh.
Trung Quốc nhập khẩu dầu tăng lên 35,73 triệu tấn trong tháng 7, cao hơn 22% so với tháng 6 nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với trước chiến tranh. Điều đáng chú ý là Bắc Kinh chưa cần tranh mua dầu bằng mọi giá vì đang có một kho dự trữ rất lớn. Chính việc Trung Quốc rút dầu trong kho thay vì mua ngoài thị trường đang giúp hãm bớt cú sốc giá do Hormuz, nhưng lợi thế này không thể kéo dài mãi.
Việc làm Mỹ tháng 7 được dự báo tăng khoảng 80.000, thấp hơn nhiều giai đoạn trước nhưng vẫn có thể đủ để giữ tỷ lệ thất nghiệp quanh 4,2%. Điểm quan trọng là lực lượng lao động Mỹ đang tăng chậm hơn, nên nền kinh tế không còn cần hàng trăm nghìn việc mới mỗi tháng để tránh thất nghiệp tăng. Nếu báo cáo tối nay xác nhận thị trường lao động vẫn đứng vững, Fed có thể tiếp tục tập trung vào lạm phát đúng lúc rủi ro tại Saudi Arabia khiến giá dầu khó giảm sâu.
Iran cấm tàu Mỹ qua Hormuz đang trở thành một yêu cầu mới trong quá trình đàm phán, nhưng điều này chưa phải điều khoản đã được Oman hay Washington chấp nhận. Iran và Oman gần thống nhất đường đi cho tàu, trong khi Tehran muốn giữ quyền ngăn tàu Mỹ, Israel và các bên bị coi là thù địch. Khoảng cách đó giải thích vì sao dầu Brent đã bật trở lại trên 83 USD/thùng sau khi từng xuống dưới 80 USD.
Iran muốn kiểm soát Eo biển Hormuz không chỉ bằng việc hướng dẫn tàu đi đúng tuyến. Tehran còn muốn có quyền đối với tàu vào vùng Vịnh và đề xuất thu phí từ 5% đến 7% giá trị hàng hóa. Vì vậy, câu hỏi lớn không còn là Hormuz có mở lại hay không, mà là ai sẽ quyết định tàu nào được đi qua và mức phí phải trả.
Lời đe dọa mới của Iran nhắm vào hạ tầng năng lượng vùng Vịnh không đơn thuần là một cảnh báo quân sự. Tehran đang tìm cách đặt hóa đơn của một cuộc tấn công Mỹ lên bàn Saudi Arabia, Qatar và các đồng minh khu vực, buộc họ phải gây sức ép ngược lên Washington. Thị trường hiện đặt cược chiến thuật này sẽ giữ được ngoại giao; nhưng nếu nó thất bại, rủi ro đối với dầu, lạm phát, Fed và vàng sẽ đổi hướng rất nhanh.
Giá dầu thô đã giảm đáng kể so với đỉnh, nhưng người dân Mỹ vẫn phải mua xăng và dầu diesel ở mức cao. Nguyên nhân nằm ở một nút thắt ít được chú ý hơn: thế giới đang thiếu khả năng lọc dầu. Khi dầu thô không thể nhanh chóng biến thành nhiên liệu thành phẩm, lạm phát có thể tiếp tục dai dẳng, Fed khó hạ lãi suất và áp lực đối với vàng chưa thể kết thúc.
Saudi Arabia vừa ký thỏa thuận hợp tác hạt nhân dân sự với Mỹ. Lý do công khai là sản xuất điện, khử mặn nước biển và chuẩn bị cho thời kỳ hậu dầu mỏ. Nhưng điều khiến thế giới lo ngại lại nằm ở khả năng Riyadh tiến gần hơn đến công nghệ làm giàu uranium — một năng lực có thể làm thay đổi cán cân quyền lực giữa Saudi Arabia, Iran và Israel, đồng thời tạo ra những tác động phức tạp đối với dầu, lạm phát, Fed và giá vàng.
Đồng yen giảm giá xuống mức thấp nhất kể từ năm 1986, với tỷ giá USD/JPY vượt 163 khi giá dầu tăng và thị trường tin Fed đang tiến gần hơn đến khả năng nâng lãi suất. Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Satsuki Katayama cảnh báo chính phủ sẵn sàng có hành động mạnh nếu cần thiết. Tuy nhiên, sau khi Tokyo đã chi khoảng 71,9 tỷ USD can thiệp mà đồng yen vẫn tiếp tục suy yếu, thị trường bắt đầu nghi ngờ khả năng Nhật Bản có thể đảo ngược xu hướng nếu nguyên nhân từ dầu và chênh lệch lãi suất chưa thay đổi.
Lực lượng Houthi tại Yemen tuyên bố áp đặt phong tỏa hàng hải đối với tàu Saudi Arabia trên Biển Đỏ. Diễn biến này đặc biệt nguy hiểm vì Saudi Arabia đang sử dụng cảng Yanbu làm tuyến xuất khẩu dầu chủ lực sau khi hoạt động qua eo biển Hormuz gần như đình trệ. Nếu cả Hormuz và Bab el-Mandeb cùng bị đe dọa, cú sốc năng lượng sẽ không còn giới hạn ở dầu thô mà có thể lan sang diesel, khí đốt, cước vận tải và lạm phát. Đây là biến số có khả năng làm thay đổi kỳ vọng lãi suất toàn cầu và xu hướng của vàng, bạc trong những tháng tới.
Châu Âu đang đối mặt với nguồn cung diesel ngày càng khan hiếm, trong khi Trung Quốc tăng nhập LNG tháng thứ hai liên tiếp để bổ sung tồn kho và chuẩn bị cho nhu cầu mùa hè. Hai diễn biến tưởng như riêng biệt lại đang cùng tạo sức ép lên thị trường năng lượng toàn cầu. Khi diesel, khí đốt, vận tải và điện cùng tăng giá, lạm phát có thể quay trở lại đúng lúc Fed, ECB và nhiều ngân hàng trung ương vẫn chưa hoàn thành nhiệm vụ ổn định giá cả. Bài viết phân tích kịch bản lạm phát toàn cầu, mặt bằng lãi suất và xu hướng của vàng, bạc trong những tháng cuối năm 2026.
ECB được dự báo sẽ giữ nguyên lãi suất trong tháng 7 sau khi đã tăng vào tháng 6, nhưng vẫn để ngỏ khả năng thắt chặt thêm tại cuộc họp ngày 10/9. Sự thận trọng của ECB không chỉ đến từ lạm phát hiện tại, mà còn từ nguy cơ chiến sự Mỹ – Iran tiếp tục đẩy giá dầu, khí đốt và chi phí vận tải tăng trở lại. Đối với nhà đầu tư vàng, đây là câu chuyện cần nhìn đồng thời qua đồng euro, DXY, lợi suất thực và phản ứng của Fed.
Fed được dự báo sẽ giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp ngày 28–29/7, nhưng phát biểu mới nhất của Chủ tịch Kevin Warsh cho thấy ngân hàng trung ương chưa hề khép lại khả năng thắt chặt thêm. Số liệu CPI tháng 6 giúp Fed có thêm thời gian chờ đợi, nhưng giá dầu tăng trở lại và làn sóng đầu tư vào hạ tầng AI đang làm cuộc tranh luận về lạm phát nóng lên. Với nhà đầu tư vàng, vấn đề quan trọng không còn là Fed có tăng lãi suất ngay trong tháng 7 hay không, mà là lợi suất thực và đồng USD sẽ phản ứng thế nào nếu Fed buộc phải hành động trong những cuộc họp sau đó.
Iran đã tấn công Saudi Arabia lần đầu tiên sau gần bốn tháng, đồng thời tiếp tục nhắm vào các mục tiêu tại Kuwait và Bahrain. Diễn biến này xuất hiện đúng lúc Mỹ tái lập phong tỏa các cảng Iran và liên tục không kích hạ tầng quân sự, giao thông cùng các cơ sở ven biển của Tehran. Rủi ro lớn nhất hiện nay không chỉ nằm ở eo biển Hormuz. Saudi Arabia đã chuyển phần lớn dầu xuất khẩu sang Biển Đỏ thông qua đường ống Đông – Tây và cảng Yanbu. Nếu tuyến đường thay thế này cũng bị đe dọa, giá dầu và áp lực lạm phát toàn cầu có thể bước sang một giai đoạn nguy hiểm hơn, tác động trực tiếp đến Fed, lợi suất, đồng USD và giá vàng.
