UVINVEST ANALYSIS
Fed, lãi suất, thanh khoản, lợi suất trái phiếu, USD và cơ chế truyền dẫn.
Việc làm yếu, CPI và PPI hạ nhiệt khiến thị trường giảm mạnh cược Fed tăng lãi suất tháng 9. Nhưng lợi suất trái phiếu dài hạn vẫn rất cao, còn vàng lại giảm trong phiên mà rủi ro tăng lãi suất đi xuống. Sự lệch pha này cho thấy câu chuyện chưa kết thúc.
Việt Nam muốn tín dụng rẻ hơn để kéo tăng trưởng lên hai chữ số, nhưng tiền gửi không chạy nhanh bằng cho vay. Khoảng trống gần 2 triệu tỷ đồng đang biến mục tiêu tăng trưởng thành bài toán thanh khoản và ổn định tài chính.
CPI Mỹ tháng 7 đúng dự báo và lạm phát lõi giảm về 2,5%. Fed có thêm lý do để chờ, nhưng giá năng lượng mới tăng lại khiến cuộc tranh luận về lãi suất chưa thể kết thúc.
Scott Bessent đang cố hạ lợi suất trái phiếu Mỹ bằng nhiều cách cùng lúc: hỗ trợ yen để giảm nguy cơ Nhật bán Treasury, thay đổi cách Kho bạc nói về phát hành trái phiếu dài hạn và bảo vệ Chủ tịch Fed Kevin Warsh trước thị trường. Những động tác này có thể làm dịu áp lực trong ngắn hạn, nhưng chưa giải quyết hai nguyên nhân lớn nhất khiến lợi suất cao: lạm phát và nhu cầu vay rất lớn của chính phủ Mỹ.
Fed tăng lãi suất vào tháng 9 giờ khó hơn sau khi Mỹ mất 23.000 việc làm trong tháng 7 và số liệu tháng 5–6 bị sửa giảm thêm 103.000 việc. Nhưng tranh luận chưa kết thúc vì lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu 2%. Báo cáo CPI sắp tới sẽ quyết định liệu Fed có thể tiếp tục chờ hay phải chấp nhận tăng lãi suất trong lúc thị trường lao động đang yếu đi.
Việc làm Mỹ tháng 7 được dự báo tăng khoảng 80.000, thấp hơn nhiều giai đoạn trước nhưng vẫn có thể đủ để giữ tỷ lệ thất nghiệp quanh 4,2%. Điểm quan trọng là lực lượng lao động Mỹ đang tăng chậm hơn, nên nền kinh tế không còn cần hàng trăm nghìn việc mới mỗi tháng để tránh thất nghiệp tăng. Nếu báo cáo tối nay xác nhận thị trường lao động vẫn đứng vững, Fed có thể tiếp tục tập trung vào lạm phát đúng lúc rủi ro tại Saudi Arabia khiến giá dầu khó giảm sâu.
Can thiệp đồng yen đã kéo USD/JPY từ gần 164 xuống 155,23, nhưng đến ngày 7/8 tỷ giá lại quanh 158,4. Yen đã mất gần một nửa thành quả chỉ sau vài ngày. Diễn biến này cho thấy Mỹ và Nhật có thể làm thị trường đổi hướng trong ngắn hạn, nhưng chưa thay đổi được nguyên nhân khiến yen yếu: lãi suất tại Mỹ vẫn cao hơn Nhật Bản rất nhiều.
Kevin Warsh và Fed vẫn muốn nói ít hơn dù lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 30 năm đã vọt lên vùng cao nhất kể từ năm 2007. Điểm đáng chú ý là kỳ vọng lạm phát dài hạn chưa tăng mạnh. Thị trường chưa hẳn mất niềm tin vào mục tiêu 2% của Fed; nhà đầu tư đang đòi mức lãi cao hơn vì không biết ngân hàng trung ương sẽ phản ứng khi nào và mạnh đến đâu.
USD suy yếu trong lúc lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 30 năm vượt 5%, còn S&P 500 vẫn lập đỉnh. Ba chuyển động tưởng như mâu thuẫn này cho thấy “Sell America” chưa phải một cuộc rút vốn toàn diện. Nhà đầu tư vẫn muốn sở hữu tăng trưởng của doanh nghiệp Mỹ, nhưng đang đòi mức chiết khấu lớn hơn để tài trợ cho Washington và nắm giữ đồng tiền của nước này.
Mỹ muốn cứu đồng yen nhưng lại không muốn bị hiểu là đang chủ động làm yếu USD. Giải pháp được lựa chọn là bán euro để mua yen — một cách can thiệp vừa hỗ trợ Nhật Bản, vừa cố gắng bảo vệ thông điệp đồng USD mạnh. Đằng sau giao dịch tưởng như đơn giản này là một ván cờ liên quan đến carry trade, DXY, lợi suất trái phiếu Mỹ và cả giá vàng.
Đồng yen vừa tăng gần 3% sau một cú can thiệp bất ngờ của Nhật Bản, nhưng USD/JPY nhanh chóng phục hồi một phần mức giảm. Muốn hiểu vì sao hàng chục nghìn tỷ yen vẫn khó cứu đồng tiền Nhật, cần nhìn vào carry trade, chênh lệch lợi suất Mỹ–Nhật và chính thế tiến thoái lưỡng nan của BOJ.
Vàng bật tăng sau khi Fed giữ nguyên lãi suất, nhưng phản ứng của thị trường trái phiếu lại gửi đi một thông điệp hoàn toàn khác. Lợi suất 2 năm giảm vì nguy cơ tăng lãi suất tức thời được đẩy lùi, còn lợi suất 30 năm tăng lên mức cao nhất trong 19 năm vì nhà đầu tư lo lạm phát sẽ dai dẳng hơn. Khi chiến tranh Mỹ–Iran tiếp tục đẩy dầu và chi phí vận tải lên cao, nhịp phục hồi của vàng có thể chỉ là một khoảng nghỉ trong xu hướng chịu áp lực từ lãi suất.
Fed được dự báo sẽ giữ nguyên lãi suất, nhưng thị trường vẫn đặt cược đáng kể vào khả năng tăng bất ngờ. Sự mơ hồ của Chủ tịch Kevin Warsh, áp lực lạm phát từ dầu và sự thay đổi quan điểm trong nội bộ Fed đang biến cuộc họp lần này thành phép thử lớn đối với lợi suất, đồng USD và giá vàng.
Lạm phát toàn cầu đang trở lại đúng lúc các ngân hàng trung ương vừa nhìn thấy một chút hy vọng trong việc kiểm soát giá cả. Dầu đã vượt 100 USD/thùng, Mỹ tiếp tục dựng lại hàng rào thuế quan, trong khi các tập đoàn công nghệ tăng mạnh đầu tư vào trí tuệ nhân tạo. Ba nguồn áp lực này xuất hiện cùng lúc khiến lợi suất trái phiếu toàn cầu tăng mạnh và khả năng giảm lãi suất trong mùa thu ngày càng thấp. Đối với nhà đầu tư vàng bạc, điều cần nhìn không chỉ là lạm phát tăng bao nhiêu, mà là Fed cùng các ngân hàng trung ương sẽ phản ứng mạnh đến mức nào.
Đồng yen giảm giá xuống mức thấp nhất kể từ năm 1986, với tỷ giá USD/JPY vượt 163 khi giá dầu tăng và thị trường tin Fed đang tiến gần hơn đến khả năng nâng lãi suất. Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Satsuki Katayama cảnh báo chính phủ sẵn sàng có hành động mạnh nếu cần thiết. Tuy nhiên, sau khi Tokyo đã chi khoảng 71,9 tỷ USD can thiệp mà đồng yen vẫn tiếp tục suy yếu, thị trường bắt đầu nghi ngờ khả năng Nhật Bản có thể đảo ngược xu hướng nếu nguyên nhân từ dầu và chênh lệch lãi suất chưa thay đổi.
ECB được dự báo sẽ giữ nguyên lãi suất trong tháng 7 sau khi đã tăng vào tháng 6, nhưng vẫn để ngỏ khả năng thắt chặt thêm tại cuộc họp ngày 10/9. Sự thận trọng của ECB không chỉ đến từ lạm phát hiện tại, mà còn từ nguy cơ chiến sự Mỹ – Iran tiếp tục đẩy giá dầu, khí đốt và chi phí vận tải tăng trở lại. Đối với nhà đầu tư vàng, đây là câu chuyện cần nhìn đồng thời qua đồng euro, DXY, lợi suất thực và phản ứng của Fed.
Fed được dự báo sẽ giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp ngày 28–29/7, nhưng phát biểu mới nhất của Chủ tịch Kevin Warsh cho thấy ngân hàng trung ương chưa hề khép lại khả năng thắt chặt thêm. Số liệu CPI tháng 6 giúp Fed có thêm thời gian chờ đợi, nhưng giá dầu tăng trở lại và làn sóng đầu tư vào hạ tầng AI đang làm cuộc tranh luận về lạm phát nóng lên. Với nhà đầu tư vàng, vấn đề quan trọng không còn là Fed có tăng lãi suất ngay trong tháng 7 hay không, mà là lợi suất thực và đồng USD sẽ phản ứng thế nào nếu Fed buộc phải hành động trong những cuộc họp sau đó.
