TAG PHÂN TÍCH
Các bài phân tích UVINVEST được gắn tag eo biển Hormuz.
Washington đang chuyển trọng tâm từ bom đạn sang phong tỏa và trừng phạt. Vấn đề là càng bóp nguồn thu dầu của Iran, Mỹ càng có thể khiến Tehran bám chặt hơn vào con bài Hormuz.
Iran xuất khẩu dầu gần như đình trệ khi không có tàu nào được ghi nhận nhận dầu tại Kharg Island trong ít nhất một tuần. Điểm đáng chú ý hơn là các bồn chứa trên đảo chưa đầy lên rõ rệt. Điều đó cho thấy phong tỏa của Mỹ có thể đã bắt đầu buộc Tehran giảm khai thác, biến vấn đề từ thiếu tàu vận chuyển thành áp lực trực tiếp lên sản lượng và dòng tiền dầu mỏ.
Trung Quốc nhập khẩu dầu tăng 22% trong tháng 7 lên 35,73 triệu tấn, nhưng mức mua vẫn thấp xa so với một năm trước. Điểm đáng chú ý không phải nhu cầu Trung Quốc bất ngờ phục hồi, mà là các nhà máy lọc dầu đang đổi nguồn cung: mua thêm dầu Nga trong lúc Hormuz và Biển Đỏ làm dầu Trung Đông khó đến châu Á hơn.
Saudi Arabia cảnh báo bị tấn công phối hợp từ phía Iraq ở phía bắc và lực lượng Houthi tại Yemen ở phía nam. Riyadh nói các mục tiêu có thể gồm cơ sở năng lượng, cảng và sân bay. Điều đáng lo với thị trường dầu là Saudi Arabia đang dựa vào tuyến đường ống sang Biển Đỏ để giảm phụ thuộc vào Hormuz; nếu cả phía đông lẫn phía tây cùng bị gây sức ép, khả năng chuyển dầu sang tuyến khác sẽ giảm mạnh.
Trung Quốc nhập khẩu dầu tăng lên 35,73 triệu tấn trong tháng 7, cao hơn 22% so với tháng 6 nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với trước chiến tranh. Điều đáng chú ý là Bắc Kinh chưa cần tranh mua dầu bằng mọi giá vì đang có một kho dự trữ rất lớn. Chính việc Trung Quốc rút dầu trong kho thay vì mua ngoài thị trường đang giúp hãm bớt cú sốc giá do Hormuz, nhưng lợi thế này không thể kéo dài mãi.
Iran cấm tàu Mỹ qua Hormuz đang trở thành một yêu cầu mới trong quá trình đàm phán, nhưng điều này chưa phải điều khoản đã được Oman hay Washington chấp nhận. Iran và Oman gần thống nhất đường đi cho tàu, trong khi Tehran muốn giữ quyền ngăn tàu Mỹ, Israel và các bên bị coi là thù địch. Khoảng cách đó giải thích vì sao dầu Brent đã bật trở lại trên 83 USD/thùng sau khi từng xuống dưới 80 USD.
Iran muốn kiểm soát Eo biển Hormuz không chỉ bằng việc hướng dẫn tàu đi đúng tuyến. Tehran còn muốn có quyền đối với tàu vào vùng Vịnh và đề xuất thu phí từ 5% đến 7% giá trị hàng hóa. Vì vậy, câu hỏi lớn không còn là Hormuz có mở lại hay không, mà là ai sẽ quyết định tàu nào được đi qua và mức phí phải trả.
Lời đe dọa mới của Iran nhắm vào hạ tầng năng lượng vùng Vịnh không đơn thuần là một cảnh báo quân sự. Tehran đang tìm cách đặt hóa đơn của một cuộc tấn công Mỹ lên bàn Saudi Arabia, Qatar và các đồng minh khu vực, buộc họ phải gây sức ép ngược lên Washington. Thị trường hiện đặt cược chiến thuật này sẽ giữ được ngoại giao; nhưng nếu nó thất bại, rủi ro đối với dầu, lạm phát, Fed và vàng sẽ đổi hướng rất nhanh.
Giá dầu thô đã giảm đáng kể so với đỉnh, nhưng người dân Mỹ vẫn phải mua xăng và dầu diesel ở mức cao. Nguyên nhân nằm ở một nút thắt ít được chú ý hơn: thế giới đang thiếu khả năng lọc dầu. Khi dầu thô không thể nhanh chóng biến thành nhiên liệu thành phẩm, lạm phát có thể tiếp tục dai dẳng, Fed khó hạ lãi suất và áp lực đối với vàng chưa thể kết thúc.
Vàng bật tăng sau cuộc họp tháng 7 của Fed, đồng yen tăng mạnh sau động thái can thiệp của Nhật Bản, còn chiến sự Iran tiếp tục đe dọa các tuyến vận tải năng lượng quan trọng. Ba diễn biến tưởng như không liên quan lại đang cùng tác động lên đồng USD, lợi suất trái phiếu và kỳ vọng lạm phát. Trong video dành riêng cho hội viên, UVINVEST kết nối toàn bộ chuỗi sự kiện để trả lời câu hỏi quan trọng nhất lúc này: vàng đã thật sự tạo đáy, hay đây chỉ là một nhịp hồi khi thị trường tạm thời bớt lo?
Vàng bật tăng sau khi Fed giữ nguyên lãi suất, nhưng phản ứng của thị trường trái phiếu lại gửi đi một thông điệp hoàn toàn khác. Lợi suất 2 năm giảm vì nguy cơ tăng lãi suất tức thời được đẩy lùi, còn lợi suất 30 năm tăng lên mức cao nhất trong 19 năm vì nhà đầu tư lo lạm phát sẽ dai dẳng hơn. Khi chiến tranh Mỹ–Iran tiếp tục đẩy dầu và chi phí vận tải lên cao, nhịp phục hồi của vàng có thể chỉ là một khoảng nghỉ trong xu hướng chịu áp lực từ lãi suất.
Houthi tuyên bố tấn công các cơ sở liên quan đến Saudi Aramco tại Jizan và Yanbu, đúng lúc tuyến xuất khẩu qua Biển Đỏ đang trở thành lối thoát quan trọng vì eo biển Hormuz gần như tê liệt. Cuộc tấn công vì thế không chỉ đe dọa một nhà máy dầu, mà có thể đánh vào chính phương án dự phòng năng lượng của Saudi Arabia.
Houthi phong tỏa Saudi Arabia nhưng một số khách hàng dầu lớn tại châu Á vẫn tiếp tục đưa tàu vào cảng Yanbu trên Biển Đỏ. Saudi Aramco đã bảo đảm bằng lời với một số nhà máy lọc dầu rằng hoạt động bốc hàng hiện vẫn diễn ra bình thường. Dù chưa xuất hiện một cuộc phong tỏa hiệu quả trên thực tế, người mua đã bắt đầu tìm nguồn dầu thay thế và một tàu chở nhiên liệu Saudi phải tạm dừng hành trình trước eo biển Bab el-Mandeb. Đây là giai đoạn thị trường cần theo dõi dòng tàu thực tế, thay vì chỉ phản ứng với tuyên bố quân sự.
Lực lượng Houthi tại Yemen tuyên bố áp đặt phong tỏa hàng hải đối với tàu Saudi Arabia trên Biển Đỏ. Diễn biến này đặc biệt nguy hiểm vì Saudi Arabia đang sử dụng cảng Yanbu làm tuyến xuất khẩu dầu chủ lực sau khi hoạt động qua eo biển Hormuz gần như đình trệ. Nếu cả Hormuz và Bab el-Mandeb cùng bị đe dọa, cú sốc năng lượng sẽ không còn giới hạn ở dầu thô mà có thể lan sang diesel, khí đốt, cước vận tải và lạm phát. Đây là biến số có khả năng làm thay đổi kỳ vọng lãi suất toàn cầu và xu hướng của vàng, bạc trong những tháng tới.
Châu Âu đang đối mặt với nguồn cung diesel ngày càng khan hiếm, trong khi Trung Quốc tăng nhập LNG tháng thứ hai liên tiếp để bổ sung tồn kho và chuẩn bị cho nhu cầu mùa hè. Hai diễn biến tưởng như riêng biệt lại đang cùng tạo sức ép lên thị trường năng lượng toàn cầu. Khi diesel, khí đốt, vận tải và điện cùng tăng giá, lạm phát có thể quay trở lại đúng lúc Fed, ECB và nhiều ngân hàng trung ương vẫn chưa hoàn thành nhiệm vụ ổn định giá cả. Bài viết phân tích kịch bản lạm phát toàn cầu, mặt bằng lãi suất và xu hướng của vàng, bạc trong những tháng cuối năm 2026.
ECB được dự báo sẽ giữ nguyên lãi suất trong tháng 7 sau khi đã tăng vào tháng 6, nhưng vẫn để ngỏ khả năng thắt chặt thêm tại cuộc họp ngày 10/9. Sự thận trọng của ECB không chỉ đến từ lạm phát hiện tại, mà còn từ nguy cơ chiến sự Mỹ – Iran tiếp tục đẩy giá dầu, khí đốt và chi phí vận tải tăng trở lại. Đối với nhà đầu tư vàng, đây là câu chuyện cần nhìn đồng thời qua đồng euro, DXY, lợi suất thực và phản ứng của Fed.
Iran đã tấn công Saudi Arabia lần đầu tiên sau gần bốn tháng, đồng thời tiếp tục nhắm vào các mục tiêu tại Kuwait và Bahrain. Diễn biến này xuất hiện đúng lúc Mỹ tái lập phong tỏa các cảng Iran và liên tục không kích hạ tầng quân sự, giao thông cùng các cơ sở ven biển của Tehran. Rủi ro lớn nhất hiện nay không chỉ nằm ở eo biển Hormuz. Saudi Arabia đã chuyển phần lớn dầu xuất khẩu sang Biển Đỏ thông qua đường ống Đông – Tây và cảng Yanbu. Nếu tuyến đường thay thế này cũng bị đe dọa, giá dầu và áp lực lạm phát toàn cầu có thể bước sang một giai đoạn nguy hiểm hơn, tác động trực tiếp đến Fed, lợi suất, đồng USD và giá vàng.
