TAG PHÂN TÍCH
Các bài phân tích UVINVEST được gắn tag Fed.
Thế giới vẫn còn hàng tỷ thùng dầu trong kho, nhưng không phải thùng nào cũng có thể được đem ra thị trường khi cần. Nếu chiến tranh Mỹ–Iran kéo dài thêm sáu tháng, điểm yếu của hệ thống có thể không nằm ở tổng lượng dầu mà ở khả năng huy động đúng loại nhiên liệu, đúng nơi và đúng tốc độ.
Washington chuẩn bị một gói cô lập kinh tế Iran chưa từng có, nhưng sau hàng nghìn lệnh trừng phạt, câu hỏi không còn là Mỹ có thể siết thêm bao nhiêu. Điểm quyết định nằm ở Hormuz: gây đau đủ mạnh cho Tehran mà không làm dầu và lạm phát quay lại gây sức ép lên chính nước Mỹ.
Việc làm yếu, CPI và PPI hạ nhiệt khiến thị trường giảm mạnh cược Fed tăng lãi suất tháng 9. Nhưng lợi suất trái phiếu dài hạn vẫn rất cao, còn vàng lại giảm trong phiên mà rủi ro tăng lãi suất đi xuống. Sự lệch pha này cho thấy câu chuyện chưa kết thúc.
Maersk và Hapag-Lloyd đang cảnh báo một điểm nghẽn mới: không phải thiếu tàu, mà là hàng xuống cảng rồi không đi tiếp đủ nhanh. Đây là kiểu ách tắc có thể giữ cước vận tải và giá hàng hóa cao lâu hơn thị trường kỳ vọng.
CPI Mỹ tháng 7 đúng dự báo và lạm phát lõi giảm về 2,5%. Fed có thêm lý do để chờ, nhưng giá năng lượng mới tăng lại khiến cuộc tranh luận về lãi suất chưa thể kết thúc.
Dự trữ dầu chiến lược Mỹ vừa rơi xuống 298,7 triệu thùng, thấp nhất từ đầu năm 1983. Con số này chưa đặt SPR vào trạng thái cạn kiệt, nhưng vấn đề không chỉ nằm ở số thùng còn lại. Một phần đáng kể tồn kho không thể rút ngay vì hạn chế hạ tầng, trong khi Washington vẫn đang dùng SPR để bù cú sốc Hormuz.
Ukraine tiếp tục đánh sâu vào hệ thống lọc dầu Nga khi Taneco bị tập kích. Điều đáng chú ý không chỉ là hơn 300.000 thùng/ngày công suất thiết kế bị đặt trước rủi ro gián đoạn, mà là cú đánh xuất hiện đúng lúc thị trường dầu thô và thị trường nhiên liệu đang đi theo hai hướng khác nhau.
Scott Bessent đang cố hạ lợi suất trái phiếu Mỹ bằng nhiều cách cùng lúc: hỗ trợ yen để giảm nguy cơ Nhật bán Treasury, thay đổi cách Kho bạc nói về phát hành trái phiếu dài hạn và bảo vệ Chủ tịch Fed Kevin Warsh trước thị trường. Những động tác này có thể làm dịu áp lực trong ngắn hạn, nhưng chưa giải quyết hai nguyên nhân lớn nhất khiến lợi suất cao: lạm phát và nhu cầu vay rất lớn của chính phủ Mỹ.
Houthi tấn công Saudi Aramco tại Jazan theo tuyên bố của lực lượng này, trong khi Saudi Arabia xác nhận một đám cháy tại nhà máy lọc dầu đã được dập tắt và không có thương vong. Điểm đáng chú ý không nằm ở quy mô thiệt hại hiện tại, mà ở việc Jazan nằm trên bờ Biển Đỏ — chính hướng Saudi Arabia đang dùng để giảm phụ thuộc vào Eo biển Hormuz.
Giá diesel tăng gần 40% từ giữa tháng 6, trong khi dầu Brent chỉ tăng khoảng 5% trong cùng thời gian. Khoảng cách này cho thấy cú sốc năng lượng hiện nay không còn chỉ là chuyện thiếu dầu thô. Trung Đông và Nga — hai nguồn cung diesel lớn — cùng gặp gián đoạn, còn châu Âu bước vào mùa đông với kho dự trữ thấp và phụ thuộc nhiều vào hàng nhập khẩu.
Iran xuất khẩu dầu gần như đình trệ khi không có tàu nào được ghi nhận nhận dầu tại Kharg Island trong ít nhất một tuần. Điểm đáng chú ý hơn là các bồn chứa trên đảo chưa đầy lên rõ rệt. Điều đó cho thấy phong tỏa của Mỹ có thể đã bắt đầu buộc Tehran giảm khai thác, biến vấn đề từ thiếu tàu vận chuyển thành áp lực trực tiếp lên sản lượng và dòng tiền dầu mỏ.
Saudi Arabia cảnh báo bị tấn công phối hợp từ phía Iraq ở phía bắc và lực lượng Houthi tại Yemen ở phía nam. Riyadh nói các mục tiêu có thể gồm cơ sở năng lượng, cảng và sân bay. Điều đáng lo với thị trường dầu là Saudi Arabia đang dựa vào tuyến đường ống sang Biển Đỏ để giảm phụ thuộc vào Hormuz; nếu cả phía đông lẫn phía tây cùng bị gây sức ép, khả năng chuyển dầu sang tuyến khác sẽ giảm mạnh.
Trung Quốc nhập khẩu dầu tăng lên 35,73 triệu tấn trong tháng 7, cao hơn 22% so với tháng 6 nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với trước chiến tranh. Điều đáng chú ý là Bắc Kinh chưa cần tranh mua dầu bằng mọi giá vì đang có một kho dự trữ rất lớn. Chính việc Trung Quốc rút dầu trong kho thay vì mua ngoài thị trường đang giúp hãm bớt cú sốc giá do Hormuz, nhưng lợi thế này không thể kéo dài mãi.
Việc làm Mỹ tháng 7 được dự báo tăng khoảng 80.000, thấp hơn nhiều giai đoạn trước nhưng vẫn có thể đủ để giữ tỷ lệ thất nghiệp quanh 4,2%. Điểm quan trọng là lực lượng lao động Mỹ đang tăng chậm hơn, nên nền kinh tế không còn cần hàng trăm nghìn việc mới mỗi tháng để tránh thất nghiệp tăng. Nếu báo cáo tối nay xác nhận thị trường lao động vẫn đứng vững, Fed có thể tiếp tục tập trung vào lạm phát đúng lúc rủi ro tại Saudi Arabia khiến giá dầu khó giảm sâu.
Trung Quốc mua vàng thêm khoảng 20 tấn trong tháng 7, nâng chuỗi mua liên tiếp của PBOC lên 21 tháng. Điều đáng chú ý là Bắc Kinh tăng tốc mua sau khi giá vàng đã giảm khỏi đỉnh nhưng vẫn đứng trên 4.000 USD/ounce. Cùng lúc, Trung Quốc còn đưa thêm vàng về Hong Kong và xây hạ tầng giao nhận mới. Đây là dấu hiệu cho thấy vàng đang được đối xử như một tài sản dự trữ dài hạn, không đơn thuần là một giao dịch theo giá.
Can thiệp đồng yen đã kéo USD/JPY từ gần 164 xuống 155,23, nhưng đến ngày 7/8 tỷ giá lại quanh 158,4. Yen đã mất gần một nửa thành quả chỉ sau vài ngày. Diễn biến này cho thấy Mỹ và Nhật có thể làm thị trường đổi hướng trong ngắn hạn, nhưng chưa thay đổi được nguyên nhân khiến yen yếu: lãi suất tại Mỹ vẫn cao hơn Nhật Bản rất nhiều.
Iran cấm tàu Mỹ qua Hormuz đang trở thành một yêu cầu mới trong quá trình đàm phán, nhưng điều này chưa phải điều khoản đã được Oman hay Washington chấp nhận. Iran và Oman gần thống nhất đường đi cho tàu, trong khi Tehran muốn giữ quyền ngăn tàu Mỹ, Israel và các bên bị coi là thù địch. Khoảng cách đó giải thích vì sao dầu Brent đã bật trở lại trên 83 USD/thùng sau khi từng xuống dưới 80 USD.
Kevin Warsh và Fed vẫn muốn nói ít hơn dù lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 30 năm đã vọt lên vùng cao nhất kể từ năm 2007. Điểm đáng chú ý là kỳ vọng lạm phát dài hạn chưa tăng mạnh. Thị trường chưa hẳn mất niềm tin vào mục tiêu 2% của Fed; nhà đầu tư đang đòi mức lãi cao hơn vì không biết ngân hàng trung ương sẽ phản ứng khi nào và mạnh đến đâu.
USD suy yếu trong lúc lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 30 năm vượt 5%, còn S&P 500 vẫn lập đỉnh. Ba chuyển động tưởng như mâu thuẫn này cho thấy “Sell America” chưa phải một cuộc rút vốn toàn diện. Nhà đầu tư vẫn muốn sở hữu tăng trưởng của doanh nghiệp Mỹ, nhưng đang đòi mức chiết khấu lớn hơn để tài trợ cho Washington và nắm giữ đồng tiền của nước này.
Lời đe dọa mới của Iran nhắm vào hạ tầng năng lượng vùng Vịnh không đơn thuần là một cảnh báo quân sự. Tehran đang tìm cách đặt hóa đơn của một cuộc tấn công Mỹ lên bàn Saudi Arabia, Qatar và các đồng minh khu vực, buộc họ phải gây sức ép ngược lên Washington. Thị trường hiện đặt cược chiến thuật này sẽ giữ được ngoại giao; nhưng nếu nó thất bại, rủi ro đối với dầu, lạm phát, Fed và vàng sẽ đổi hướng rất nhanh.
Chỉ sau một lần điều chỉnh dữ liệu, lượng vàng ngân hàng trung ương được cho là đã mua trong quý I giảm từ 244 tấn xuống còn 57 tấn. 187 tấn vàng không biến mất khỏi thị trường, nhưng danh tính người mua đã thay đổi. Điều này đặt ra một câu hỏi quan trọng: trụ đỡ từng giúp vàng tăng mạnh trong nhiều năm qua có còn vững như thị trường vẫn nghĩ?
Báo cáo việc làm Mỹ tháng 7 được dự báo sẽ phục hồi sau tháng 6 thất vọng. Với người lao động, đây là một tín hiệu tích cực. Nhưng đối với vàng, một nền kinh tế tiếp tục tạo việc làm có thể trao cho Fed thêm lý do để tăng lãi suất. Điều quyết định không chỉ là Mỹ tạo thêm bao nhiêu việc làm, mà là thị trường lao động có đủ mạnh để Fed tiếp tục chống lạm phát mà không sợ làm nền kinh tế suy yếu hay không.
Giá dầu thô đã giảm đáng kể so với đỉnh, nhưng người dân Mỹ vẫn phải mua xăng và dầu diesel ở mức cao. Nguyên nhân nằm ở một nút thắt ít được chú ý hơn: thế giới đang thiếu khả năng lọc dầu. Khi dầu thô không thể nhanh chóng biến thành nhiên liệu thành phẩm, lạm phát có thể tiếp tục dai dẳng, Fed khó hạ lãi suất và áp lực đối với vàng chưa thể kết thúc.
Vàng bật tăng sau cuộc họp tháng 7 của Fed, đồng yen tăng mạnh sau động thái can thiệp của Nhật Bản, còn chiến sự Iran tiếp tục đe dọa các tuyến vận tải năng lượng quan trọng. Ba diễn biến tưởng như không liên quan lại đang cùng tác động lên đồng USD, lợi suất trái phiếu và kỳ vọng lạm phát. Trong video dành riêng cho hội viên, UVINVEST kết nối toàn bộ chuỗi sự kiện để trả lời câu hỏi quan trọng nhất lúc này: vàng đã thật sự tạo đáy, hay đây chỉ là một nhịp hồi khi thị trường tạm thời bớt lo?
Đồng yen vừa tăng gần 3% sau một cú can thiệp bất ngờ của Nhật Bản, nhưng USD/JPY nhanh chóng phục hồi một phần mức giảm. Muốn hiểu vì sao hàng chục nghìn tỷ yen vẫn khó cứu đồng tiền Nhật, cần nhìn vào carry trade, chênh lệch lợi suất Mỹ–Nhật và chính thế tiến thoái lưỡng nan của BOJ.
Vàng bật tăng sau khi Fed giữ nguyên lãi suất, nhưng phản ứng của thị trường trái phiếu lại gửi đi một thông điệp hoàn toàn khác. Lợi suất 2 năm giảm vì nguy cơ tăng lãi suất tức thời được đẩy lùi, còn lợi suất 30 năm tăng lên mức cao nhất trong 19 năm vì nhà đầu tư lo lạm phát sẽ dai dẳng hơn. Khi chiến tranh Mỹ–Iran tiếp tục đẩy dầu và chi phí vận tải lên cao, nhịp phục hồi của vàng có thể chỉ là một khoảng nghỉ trong xu hướng chịu áp lực từ lãi suất.
Fed được dự báo sẽ giữ nguyên lãi suất, nhưng thị trường vẫn đặt cược đáng kể vào khả năng tăng bất ngờ. Sự mơ hồ của Chủ tịch Kevin Warsh, áp lực lạm phát từ dầu và sự thay đổi quan điểm trong nội bộ Fed đang biến cuộc họp lần này thành phép thử lớn đối với lợi suất, đồng USD và giá vàng.
Một tàu dầu chở dầu Saudi Arabia đến châu Á lại đi ngược lên Kênh đào Suez, hướng về phía châu Âu. Hành trình tưởng như vô lý này cho thấy đe dọa của Houthi tại Bab el-Mandeb đã bắt đầu làm thay đổi tuyến vận tải thật sự, kéo theo chi phí dầu, lạm phát, kỳ vọng lãi suất của Fed và áp lực giảm đối với vàng.
Houthi tuyên bố tấn công các cơ sở liên quan đến Saudi Aramco tại Jizan và Yanbu, đúng lúc tuyến xuất khẩu qua Biển Đỏ đang trở thành lối thoát quan trọng vì eo biển Hormuz gần như tê liệt. Cuộc tấn công vì thế không chỉ đe dọa một nhà máy dầu, mà có thể đánh vào chính phương án dự phòng năng lượng của Saudi Arabia.
Saudi Arabia vừa ký thỏa thuận hợp tác hạt nhân dân sự với Mỹ. Lý do công khai là sản xuất điện, khử mặn nước biển và chuẩn bị cho thời kỳ hậu dầu mỏ. Nhưng điều khiến thế giới lo ngại lại nằm ở khả năng Riyadh tiến gần hơn đến công nghệ làm giàu uranium — một năng lực có thể làm thay đổi cán cân quyền lực giữa Saudi Arabia, Iran và Israel, đồng thời tạo ra những tác động phức tạp đối với dầu, lạm phát, Fed và giá vàng.
Lạm phát toàn cầu đang trở lại đúng lúc các ngân hàng trung ương vừa nhìn thấy một chút hy vọng trong việc kiểm soát giá cả. Dầu đã vượt 100 USD/thùng, Mỹ tiếp tục dựng lại hàng rào thuế quan, trong khi các tập đoàn công nghệ tăng mạnh đầu tư vào trí tuệ nhân tạo. Ba nguồn áp lực này xuất hiện cùng lúc khiến lợi suất trái phiếu toàn cầu tăng mạnh và khả năng giảm lãi suất trong mùa thu ngày càng thấp. Đối với nhà đầu tư vàng bạc, điều cần nhìn không chỉ là lạm phát tăng bao nhiêu, mà là Fed cùng các ngân hàng trung ương sẽ phản ứng mạnh đến mức nào.
Đồng yen giảm giá xuống mức thấp nhất kể từ năm 1986, với tỷ giá USD/JPY vượt 163 khi giá dầu tăng và thị trường tin Fed đang tiến gần hơn đến khả năng nâng lãi suất. Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Satsuki Katayama cảnh báo chính phủ sẵn sàng có hành động mạnh nếu cần thiết. Tuy nhiên, sau khi Tokyo đã chi khoảng 71,9 tỷ USD can thiệp mà đồng yen vẫn tiếp tục suy yếu, thị trường bắt đầu nghi ngờ khả năng Nhật Bản có thể đảo ngược xu hướng nếu nguyên nhân từ dầu và chênh lệch lãi suất chưa thay đổi.
Houthi phong tỏa Saudi Arabia nhưng một số khách hàng dầu lớn tại châu Á vẫn tiếp tục đưa tàu vào cảng Yanbu trên Biển Đỏ. Saudi Aramco đã bảo đảm bằng lời với một số nhà máy lọc dầu rằng hoạt động bốc hàng hiện vẫn diễn ra bình thường. Dù chưa xuất hiện một cuộc phong tỏa hiệu quả trên thực tế, người mua đã bắt đầu tìm nguồn dầu thay thế và một tàu chở nhiên liệu Saudi phải tạm dừng hành trình trước eo biển Bab el-Mandeb. Đây là giai đoạn thị trường cần theo dõi dòng tàu thực tế, thay vì chỉ phản ứng với tuyên bố quân sự.
Chính quyền Tổng thống Donald Trump đe dọa áp mức thuế 50% lên một số hàng hóa Canada sau 30 ngày, đồng thời không cho các mặt hàng này hưởng miễn trừ theo hiệp định thương mại Bắc Mỹ. Danh sách hiện chưa bao gồm dầu khí, kali và khoáng sản quan trọng, cho thấy Mỹ vẫn muốn giữ cú đánh trong phạm vi có kiểm soát. Tuy nhiên, nếu Canada trả đũa và tranh chấp lan sang các ngành lớn hơn, rủi ro lạm phát, tăng trưởng chậm và mặt bằng lãi suất cao sẽ gia tăng, tác động trực tiếp đến đồng USD, vàng và bạc.
Lực lượng Houthi tại Yemen tuyên bố áp đặt phong tỏa hàng hải đối với tàu Saudi Arabia trên Biển Đỏ. Diễn biến này đặc biệt nguy hiểm vì Saudi Arabia đang sử dụng cảng Yanbu làm tuyến xuất khẩu dầu chủ lực sau khi hoạt động qua eo biển Hormuz gần như đình trệ. Nếu cả Hormuz và Bab el-Mandeb cùng bị đe dọa, cú sốc năng lượng sẽ không còn giới hạn ở dầu thô mà có thể lan sang diesel, khí đốt, cước vận tải và lạm phát. Đây là biến số có khả năng làm thay đổi kỳ vọng lãi suất toàn cầu và xu hướng của vàng, bạc trong những tháng tới.
Châu Âu đang đối mặt với nguồn cung diesel ngày càng khan hiếm, trong khi Trung Quốc tăng nhập LNG tháng thứ hai liên tiếp để bổ sung tồn kho và chuẩn bị cho nhu cầu mùa hè. Hai diễn biến tưởng như riêng biệt lại đang cùng tạo sức ép lên thị trường năng lượng toàn cầu. Khi diesel, khí đốt, vận tải và điện cùng tăng giá, lạm phát có thể quay trở lại đúng lúc Fed, ECB và nhiều ngân hàng trung ương vẫn chưa hoàn thành nhiệm vụ ổn định giá cả. Bài viết phân tích kịch bản lạm phát toàn cầu, mặt bằng lãi suất và xu hướng của vàng, bạc trong những tháng cuối năm 2026.
Iran đã tấn công Saudi Arabia lần đầu tiên sau gần bốn tháng, đồng thời tiếp tục nhắm vào các mục tiêu tại Kuwait và Bahrain. Diễn biến này xuất hiện đúng lúc Mỹ tái lập phong tỏa các cảng Iran và liên tục không kích hạ tầng quân sự, giao thông cùng các cơ sở ven biển của Tehran. Rủi ro lớn nhất hiện nay không chỉ nằm ở eo biển Hormuz. Saudi Arabia đã chuyển phần lớn dầu xuất khẩu sang Biển Đỏ thông qua đường ống Đông – Tây và cảng Yanbu. Nếu tuyến đường thay thế này cũng bị đe dọa, giá dầu và áp lực lạm phát toàn cầu có thể bước sang một giai đoạn nguy hiểm hơn, tác động trực tiếp đến Fed, lợi suất, đồng USD và giá vàng.
